Kiedy warto ją założyć i co można dzięki niej zyskać?
Prezydent RP niedawno podjął decyzję o zawetowaniu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) w zakresie dotyczącym fundacji rodzinnych. Zakwestionowane przepisy zakładały m.in. opodatkowanie dochodów ze zbycia mienia fundacji rodzinnej przed upływem 36 miesięcy od jego wniesienia oraz objęcie daniną dochodów uzyskiwanych za pośrednictwem podmiotów transparentnych podatkowo.
Skutkiem weta jest utrzymanie dotychczasowego reżimu prawnego, co oznacza brak ograniczeń czasowych w zbywaniu aktywów bez obciążeń podatkowych oraz brak dodatkowego opodatkowania przychodów pasywnych.
Kiedy warto założyć fundację rodzinną?
Założenie fundacji rodzinnej to obecnie jedno z najskuteczniejszych rozwiązań w procesie planowania długoterminowej strategii majątkowej. Jest to rozwiązanie dedykowane osobom, które chcą pomnożyć zarobione pieniądze, oddzielić sferę biznesową od prywatnej, zapewniając jednocześnie trwałość wypracowanego kapitału przez pokolenia.
Sprzedaż firmy
Przykładowo, jeżeli jako właściciel firmy (wspólnik spółki komandytowej, spółki komandytowo-akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prostej spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej) planujesz jej sprzedaż to warto rozważyć wcześniejsze wniesienie udziałów do fundacji rodzinnej. Dzięki takiemu działaniu sprzedający nie zapłaci 19% podatku od sprzedaży udziałów (lub ogółu praw i obowiązków) ani 4% tzw. daniny solidarnościowej. Stanie się tak, ponieważ sprzedaż udziałów przez fundację rodzinną jest podmiotowo zwolniona z podatku CIT, a więc obowiązek podatkowy powstanie dopiero w przypadku wypłaty świadczenia dla beneficjentów. Takie rozwiązanie może nie tylko zmniejszyć realne obciążenia podatkowe z 23% do 15%, ale również odsunąć obowiązek podatkowy w czasie i co najważniejsze dać możliwość reinwestycji 100% zysku uzyskanego ze sprzedaży udziałów.
Wypłata dywidendy i działalność pożyczkowa
Fundacja rodzinna znajdzie swoje zastosowanie również w kwestii wypłaty pieniędzy ze spółki w formie dywidendy. Jeżeli przedsiębiorca wypłaca w ten sposób pieniądze ze spółki to obowiązany jest do zapłaty 19% podatku. W przypadku przekazania środków do fundacji rodzinnej następuje zwolnienie z podatku (do czasu wypłaty świadczenia dla beneficjentów). Jest to wobec tego dobre rozwiązanie dla osób chcących wypłacić gromadzony przez lata majątek w spółce i przeznaczyć go na inne cele inwestycyjne.
Dodatkowo fundacja rodzinna może udzielać pożyczek: spółkom kapitałowym, w których posiada udziały lub akcje, spółkom osobowym, w których uczestniczy jako wspólnik oraz beneficjentom. Odsetki zapłacone przez beneficjenta z tytułu pożyczki udzielonej przez fundację rodzinną są zwolnione z opodatkowania, o ile zostały ustalone na poziomie rynkowym. Jest to wobec tego bardzo dobry sposób na dokapitalizowanie prowadzonej działalności gospodarczej bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów.
Wynajem, dzierżawa oraz sprzedaż nieruchomości
Fundacja rodzinna nie jest jedynie dla wspólników spółek prawa handlowego. Jej założenie powinny rozważyć również osoby, które wynajmują lub oddają w dzierżawę nieruchomości i z tego tytułu uzyskują przychody. Jeżeli taką nieruchomość przekażemy do fundacji rodzinnej to podobnie jak ww. przykładzie nie płaci się podatku od bieżących zysków. Warto dodać, że fundacja rodzinna może prowadzić zarówno najem długoterminowy jaki i krótkoterminowy, a więc również działalność hotelarską lub inną polegającą na krótkoterminowym zakwaterowaniu.
Fundacja rodzinna może również zbywać mienie bez konieczności zapłaty podatku. Zbywanym mieniem mogą być m.in. nieruchomości czy dzieła sztuki. Należy jednak podkreślić, że mienie to nie może być wniesione do fundacji rodzinnej w celu wyłącznego zbycia, ponieważ może zostać uznane przez organy podatkowe za działanie dążące do ominięcia opodatkowania.
Inwestowanie na giełdzie
Wykorzystanie fundacji rodzinnej jako wehikułu inwestycyjnego na giełdzie to obecnie jedno z najskuteczniejszych rozwiązań dla osób budujących długoterminowy kapitał. Fundacja rodzinna w zakresie tzw. dozwolonej działalności gospodarczej (do której zalicza się m.in. zbywanie papierów wartościowych, udziałów czy akcji) korzysta z podmiotowego zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). W praktyce oznacza to, że dopóki wypracowane zyski pozostają wewnątrz fundacji i są reinwestowane, państwo nie pobiera od nich ani grosza podatku. W przeciwieństwie do inwestora indywidualnego, który po każdej zyskownej transakcji lub na koniec roku podatkowego musi rozliczyć 19% podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki), fundacja operuje pełną kwotą brutto, co drastycznie przyspiesza działanie mechanizmu procentu składanego.
Co jeszcze można zyskać dzięki fundacji rodzinnej?
- Ochrona przed egzekucją: jeśli przedsiębiorca prowadzi ryzykowny biznes jako osoba fizyczna lub członek zarządu, majątek wniesiony do fundacji (z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym) jest nieosiągalny dla wierzycieli.
- Nienaruszalność majątku w razie rozwodu: aktywa fundacji nie podlegają podziałowi majątku, co chroni np. firmę rodzinną przed koniecznością spłaty byłego małżonka i utratą płynności.
- Kontrola nad prowadzonym biznesem: fundacja rodzinna, jako odrębna osoba prawna, dokonuje pełnej koncentracji kapitału poprzez objęcie 100% udziałów lub akcji w spółkach operacyjnych. Fundator posiada uprawnienie do arbitralnego wskazania składu osobowego organów zarządzających spółek lub określenia sztywnych kryteriów kompetencyjnych dla przyszłych członków zarządu, co gwarantuje ciągłość wizji biznesowej niezależnie od zmian pokoleniowych.
- Ciągłość prowadzenia biznesu: firma nie musi przechodzić przez długotrwałe postępowania spadkowe.
- Zabezpieczenie potrzeb rodzinny: fundator w statucie ma prawo do szczegółowego określenia celów fundacji. Może ona wspierać codzienne potrzeby beneficjentów, w tym potrzeby edukacyjne, mieszkaniowe, zdrowotne czy też kulturowe.
Michał Kalinowski
Specjalista ds. fundacji rodzinnych
ZOBACZ także:
➡️ Fundacje Rodzinne w pigułce
➡️ Fundacje Rodzinne – pytania i odpowiedzi – WIDEO
➡️ Ulga B+R – jak odzyskać nadpłacony podatek?
