Od 8 lipca 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy regulujące funkcjonowanie Państwowej Inspekcji Pracy, które istotnie wzmocnią jej rolę w nadzorowaniu form nawiązywania współpracy.
Najbardziej kluczowa zmiana z punktu widzenia przedsiębiorców polega na tym, że inspektorzy PIP zyskają prawo do odgórnego ustalenia istnienia stosunku pracy poprzez decyzję administracyjną. Do tej pory PIP mogła jedynie wnioskować o to do sądu.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy muszą liczyć się z dużo większym ryzykiem podważenia nie tylko umów zlecenia, ale także kontraktów B2B. Jeżeli faktyczny sposób świadczenia usług będzie wypełniał znamiona umowy o pracę, Inspekcja będzie mogła dokonać jej samodzielnej reklasyfikacji.
Z naszego doświadczenia wynika, że przedsiębiorców najbardziej niepokoją następujące obszary:
- czy PIP może szybko przekwalifikować B2B na etat, jakie dowody będzie analizować;
- jakie będą skutki finansowe i procesowe negatywnej decyzji PIP;
- jak bezpiecznie utrzymać współpracę B2B oraz czy da się wcześniej uzyskać „bezpieczną” ocenę modelu współpracy.
Najczęstsze pytania przedsiębiorców
- Czy PIP może z urzędu przekwalifikować umowę B2B/zlecenia na etat?
Tak, ale co do zasady po wcześniejszym stwierdzeniu naruszeń i niewykonaniu polecenia usunięcia nieprawidłowości.
- Jakie kryteria są brane pod uwagę przez PIP podczas kontroli?
Inspekcja ma badać nie tylko treść umowy, ale też faktyczny sposób współpracy, w tym podporządkowanie i organizację pracy.
- Czy kontrola może odbywać się zdalnie?
Tak, nowe zasady przewidują szersze wykorzystanie formy zdalnej i dokumentów elektronicznych.
- Jakich dokumentów może żądać PIP w celu przeprowadzenia kontroli?
Najczęściej będą to umowy, aneksy, harmonogramy, rozliczenia i inne materiały pokazujące realny model współpracy. PIP będzie również korzystał z danych wysyłanych do ZUS i KAS.
- Po czym PIP rozpozna, że umowa B2B/zlecenie ma znamiona umowy o pracę?
Kluczowe będą cechy takie jak podporządkowanie, stałe miejsce i czas pracy, osobiste świadczenie pracy oraz brak samodzielności gospodarczej.
- Czy umowa o dzieło także może zostać zakwestionowana przez PIP?
Tak, jeśli w praktyce wykonywana praca ma cechy stosunku pracy.
- Czy decyzja PIP oznacza automatycznie powstanie stosunku pracy?
Tak, decyzja ma stwierdzać istnienie stosunku pracy, co wywołuje skutki zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika.
- Jakie będą skutki finansowe reklasyfikacji umowy dla pracodawcy?
Firma może zostać zmuszona do korekty składek, rozliczeń podatkowych oraz kosztów związanych z zatrudnieniem.
- Czy można odwołać się od decyzji PIP?
Tak, od decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy.
- Czy przedsiębiorca będzie mógł poprosić PIP o wcześniejszą ocenę umowy?
Tak, nowością mają być interpretacje indywidualne wydawane przez Głównego Inspektora Pracy. To praktyczne narzędzie pozwalające wcześniej sprawdzić, czy dana współpraca jest bezpieczna z punktu widzenia prawa pracy.
- Kto będzie mógł złożyć taką interpretację?
Złożenie wniosku o wydanie interpretacji będzie wyłącznym uprawnieniem pracownika.
- Czy warto robić audyt umów przed lipcem 2026?
Tak, bo pozwala to zidentyfikować ryzykowne zapisy umów, przygotować dokumenty i ograniczyć ryzyko sporu z PIP.
Przed wejściem w życie nowych przepisów przedsiębiorca powinien zrobić audyt umów B2B i innych umów cywilnoprawnych, by skutecznie przygotować się na nadchodzące zmiany.
Z doświadczenia wiemy, że nie warto czekać z audytem do ostatniej chwili lub wszczęcia kontroli.
Wypełnij krótki formularz klikając w link, a my zweryfikujemy czy zmiany mogą dotyczyć Twojej firmy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.
Przed podjęciem decyzji biznesowej zalecamy konsultację z profesjonalnym doradcą.
